Trần Đình Bá Là Ai

*



Trang chủDu lịchTheo chân khác nước ngoài
Giữa mon 3/2017 vừa qua, Bảo tàng lịch sử dân tộc Thừa Thiên Huế đã tổ chức tọa đàm, lấy chủ ý để hoàn thành xong việc lập hồ sơ lý lịch di tích lăng chiêu tập và thánh địa Trần Đình Bá. Đó là bài toán làm chân thành và ý nghĩa của hậu thế so với lịch sử, so với tiền nhân; nhất là lúc năm Đinh Dậu 2017 này là tròn 150 năm ngày sinh danh thần è Đình Bá.

Bạn đang xem: Trần đình bá là ai


*

Tôi quê xã rèn nhân từ Lương, làng Phong Hiền, huyện Phong Điền. Ngôi làng nằm cạnh dòng sông người thương xanh trong hiền hòa, không thực sự xa thành phố nên thỉnh thoảng bao gồm dịp bạn bè tôi rủ nhau chạy xe sản phẩm về thăm. Ngay từ trên đầu làng, nhìn về phía cánh đồng xa xa bên trái thấy nổi lên mấy trụ cột biểu của khu lăng mộ mà tín đồ làng quen gọi là lăng mộ cụ Thượng. Tôi nghe với biết vậy chứ thú thật ko mấy nhằm ý, vì ở xứ Huế kinh đô, lăng vua tuyển mộ chúa có khi đi thăm còn không hết...

Cho cho một hôm, vô tình được nghe, lăng mộ nạm Thượng là do chính ráng Cả Khiêm, tức nỗ lực Nguyễn Sinh Khiêm, anh ruột Hồ chủ tịch chọn đất (Cụ Cả Khiêm, có thời hạn khoảng trường đoản cú 1930-1940 sống làm việc làng Phú Lễ- buôn bản Quảng Phú, cạnh thôn rèn thánh thiện Lương- TG), tôi mới thắc mắc tự hỏi: rứa Thượng- người chủ sở hữu của khu vực lăng chiêu tập kia là ai, quen biết với mái ấm gia đình Cụ Hồ như thế nào mà đích thân thế Cả Khiêm lại đi lựa chọn huyệt mộ?

Tìm hiểu mới biết, người chủ sở hữu của khu lăng chiêu mộ là ráng Phó bảng è cổ Đình Bá, người ấp Phước Tự, thôn hiền đức Lương, tổng hiền hậu Lương, thị xã Phong Điền, bao phủ Thừa Thiên (nay là thôn hiền lành Lương, xóm Phong Hiền, huyện Phong Điền, tỉnh quá Thiên Huế). Ông hiệu Phước Trang, trường đoản cú Tân Phủ, sinh năm Đinh Mão (1867), mất năm Quý Dậu (1933); đỗ Phó bảng khoa thi Mậu Tuất (1898) thời Thành Thái, làm cho quan trải 3 đời vua: Thành Thái, Duy Tân, Khải Định. Ông từng ghê qua những chức: Án tiếp giáp Thanh Hóa; tía chính Hà Tĩnh; Thị lang bộ Hình; Tuần vũ Quảng Ngãi; Tổng đốc An-Tĩnh; Hiệp tá Đại học sĩ, lãnh Thượng thư bộ Hình kiêm quản Viện Đô sát, sung Cơ mật viện đại thần, tước đoạt Phù Ninh nam, hàm Thái tử thiếu thốn bảo, vinh phong Đặc tiến Kim tử Vinh lộc đại phu.

Các nguồn thư tịch để lại đã được Viện Sử học tập thẩm định, xác minh mang đến biết, ráng Trần Đình Bá vốn bao gồm mối giao tình với chũm Phó bảng Nguyễn Sinh Huy (tức Nguyễn Sinh Sắc, thân sinh quản trị Hồ Chí Minh). Thời kỳ làm cho Tổng đốc An-Tĩnh (1919), khi mật thám Pháp đang đánh điện yêu mong cụ report về lý kế hoạch người bạn teen xứ Nghệ với tên Nguyễn Ái Quốc đang hoạt động tại Pháp, thế đã trả lời: "Không tất cả ai là người việt nam mang thương hiệu Nguyễn Ái Quốc ngơi nghỉ Nam Đàn, Nghệ An". Và để rất có thể "hoàn thành nhiệm vụ", cụ kiến nghị Paris mang đến biết: tên của phụ thân mẹ, đặc điểm nhận dạng thời trẻ con của Nguyễn Ái Quốc... Có nghĩa là, vắt Tổng đốc yêu thương cầu người Pháp phải hỗ trợ chính điều cơ mà họ đang yêu thương cầu cụ khám phá để cung ứng cho họ. Thật là cao tay! Tổng đốc è Đình Bá còn kín đáo giúp đỡ cho ông Nguyễn Sinh Khiêm và bà Nguyễn Thị Thanh (chị ruột của Hồ chủ Tịch) trong cả thời kỳ ở Nghệ An cho tới sau này khi vào kinh thành Huế. Ân tình như thế cho yêu cầu mãi sau khi cụ è cổ qua đời, năm nào mang lại ngày giỗ, cố kỉnh Cả Khiêm cũng đưa về một bầu rượu white kính cẩn ném lên bàn thờ để cúng chũm nhân.

Cũng trong thời hạn nhậm chức sinh sống An-Tĩnh, Tổng đốc è cổ Đình Bá còn kín đáo bắn giờ để những thanh niên yêu nước cảnh giác, thoát ra khỏi sự vây bắt của cơ quan ban ngành "bảo hộ". Những bạn teen này sau đây trở thành các trí thức giải pháp mạng danh tiếng như Đặng bầu Mai, Hà Huy Giáp, Tạ quang Bửu.... Trước đó, thời hạn làm Án cạnh bên tỉnh Thanh Hóa, nhân sau trào lưu Cần Vương, đàn tiểu nhân thời cơ tìm cách vu oan cho những người khác để tâng công với Pháp. Ông đang minh xét hồ sơ vày Tòa sứ (Pháp) chuyển sang với list hơn 100 thân hào nhân sĩ, bác bỏ lời vu cáo và miễn nghị tất cả.

Sử liệu cũng ghi nhấn khí phách è Đình Bá khi thế phản ứng chính quyền "bảo hộ"" tại buổi họp bàn chuyện của vua Thành Thái. Ngay trong lúc viên Khâm sứ phát biểu ngụ ý định đoạt số phận ở trong phòng vua yêu thương nước, trước phương diện quan chức ""bảo hộ"", rứa Trần dõng dạc: "Không được! Đó chỉ cần giam lỏng… một điều vô đạo lý.... Tôi thiếu hiểu biết nhiều chính quyền bảo lãnh tôn trọng vậy nào về hòa ước gần kề Thân 1884 nhưng bên những ngài điện thoại tư vấn là Patenotre. Thực quyền hiện giờ ở phần đất còn lại của nam triều, thiết yếu phủ bảo hộ nắm hết cả. Hòa ước đó vì chính các ngài đã khiến cho nó phát triển thành vô nghĩa. Trong quan hệ giới tính giữa con fan với con fan chữ TÍN hay được tôn trọng, chỉ bao gồm kẻ vô liêm sỉ bắt đầu không quan tâm chữ TÍN… các ông là nước béo tự cho khách hàng là văn minh, đi lấn chiếm nước người, bảo hộ đất nước shop chúng tôi và cùng với quyền bảo lãnh đó các ông sẽ tự xóa sổ các hòa ước đã ký kết kết. Nay các ông lại mang quyền đó truất vị đức Kim thượng chúng tôi, bảo Ngài là… điên, đáng lý ra mọi việc bên nam giới triều cửa hàng chúng tôi phải bao gồm triều đình công ty chúng tôi bàn nghị. Các ngài nên, vâng, nên tôn trọng hòa mong 1884 đã ký!". Nói xong, cố Trần vực lên bỏ về. Các quan phái mạnh triều không ít người dân cũng vứt về theo.

Xem thêm:

Với trường vừa lòng của vua Duy Tân, sau cuộc khởi nghĩa bất thành, cụ Trần Đình Bá thuộc với những đại thần khác ví như Tôn Thất Hân, è cổ Đình Phát...đã mật bàn thống nhất cùng ủy thác để quan Phụ thiết yếu Hồ Đắc Trung làm "án cứu giúp vua". Vụ án nổi tiếng gắn liền với đầy đủ tên tuổi như Duy Tân, Thái Phiên, nai lưng Cao Vân... Cơ mà sử sách mãi còn che lánh.

Năm 1925, nhân tử vong của vua Khải Định, thực dân Pháp lại thường xuyên lấn cho tới một bước nữa, đòi triều đình Huế ký kết một hiệp ước bắt đầu mà từ đó tước hết quyền của vua nước Nam. Triều đình chỉ với mỗi việc là lo ... Tế lễ. Ông đã cùng với đại thần Nguyễn Hữu Bài lắc đầu không chịu ký kết tên, sau đó rũ áo tự quan.

Nghiên cứu cuộc sống và sự nghiệp của rứa Phó bảng, Thượng thư, Cơ mật viện đại thần trằn Đình Bá, Viện Sử học tập thuộc Viện Hàn lâm khoa học xã hội Việt Nam đã nhận xét: "Trần Đình Bá dựa vào tài đức vẫn khá hanh hao thông trên quan tiền trường, giữ đa số chức vụ quan trọng. Tuy vậy làm quan liêu trong chính sách chính trị- làng mạc hội tinh vi nhưng ông vẫn biểu thị rõ khả năng khí tiết, khảng khái, trong sạch, ngay thẳng, không còn lòng vì chưng dân bởi vì nước, có công ngầm giúp đỡ cách mạng vn trong bắt đầu đầy gian khó, được các sách, sử mệnh danh như một lớp gương mang đến hậu cầm cố noi theo. Ông xứng danh được hậu cố gắng tôn vinh, là tấm gương sáng sủa cho giáo dục đào tạo nhân phẩm con người".

Giữa tháng 3/2017 vừa qua, Bảo tàng lịch sử Thừa Thiên Huế đã tổ chức triển khai tọa đàm, rước ý kiến của các nhà nghiên cứu và phân tích văn hóa, lịch sử, những cơ quan tính năng để triển khai xong việc lập làm hồ sơ lý lịch di tích lịch sử lăng chiêu tập và thánh địa Trần Đình Bá. Đó là việc làm ý nghĩa của hậu thế so với lịch sử, so với tiền nhân; càng ý nghĩa hơn nếu bài toán công dấn xếp hạng di tích thành tựu trong thời hạn này- năm tròn 150 năm ngày sinh danh thần è Đình Bá (Đinh Mão 1867- Đinh Dậu 2017).

Viện Sử học trong văn bạn dạng xác minh thân thế, sự nghiệp danh nhân lịch sử vẻ vang văn hóa è cổ Đình Bá cũng đã đề nghị: "Nhân 150 năm ngày sinh của Phó bảng, Thượng thư è cổ Đình Bá (1867-2017), ngành văn hóa và những cấp cơ quan ban ngành tỉnh vượt Thiên Huế cần phải có kế hoạch trùng tu, cải tạo khu lăng chiêu tập và các di tích khác tương quan đến ông, tiến đến xếp hạng di tích cho những di sản văn hóa này. Hy vọng rằng, trong một tương lai ko xa, thương hiệu danh nhân lịch sử vẻ vang văn hóa Phó bảng, Thượng thư è Đình Bá sẽ tiến hành đặt cho những con con đường tại quê nhà Thừa Thiên Huế và những địa phương mà ông đã có lần kinh qua giữ chức vụ, gây lốt ấn tốt đẹp ở kia là: Quảng Ngãi, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh..."".